HAMİLELİKTE AĞIZ VE DİŞ BAKIMI

Hamilelik döneminde anne süt ve süt ürünlerinin yanı sıra yeşil yapraklı sebzeler gibi kalsiyumdan zengin gıdalar alarak kalsiyum ihtiyacını karşılamalıdır. Bu günlük 1200-1500 mg. kalsiyuma denk gelir. Eğer yeteri kadar kalsiyum alınmazsa bu miktar annenin  kemiklerden karşılanır. Dişlerden kalsiyum çözünmesi olmaz.
Eğer uygun bir beslenmeyle birlikte yeterli diş bakımı yapılırsa normal dönemden farklı bir sorunla karşılaşılmaz.
Hamilelik sırasında beslenme, hem annenin hem de bebeğin genel sağlığı ve ağız diş sağlığı açısından oldukça önemlidir.
Süt dişleri, hamileliğin 6. haftasından itibaren hücrelerin farklılaşması ve yoğunlaşmasıyla  oluşmaya başlar. Yine anne karnında 4. ayda kireçlenerek mineralizasyon başlangıcı meydana gelir. Daimi dişlerde ise en erken oluşan 1. büyük azı dişi olup hamileliğin 6. ayında tomurcuğu çan şeklini alır. Daimi dişlerin tomurcukları kireçlenmeye ise doğumdan sonra başlar. Sonuç olarak süt dişlerinin mine yapısında kireçlenme bozukluğu mevcutsa, bu durum annenin gebeliği esnasında geçirdiği hastalıklar etkisiyle meydana gelmiş olabilir. Daimi dişlerin mine yapısındaki kireçlenme bozuklukları ise, doğumdan sonra çocuğun geçirdiği hastalıklara, beslenme eksikliklerine veya travmaya bağlı olabilir. Kronik diyare , kronik nefrit, D vitamini eksikliği hiperparatiroidismus veya ilaç etkileri mine bozukluklarına neden olabilir.  
A,C,D vitaminleri ile fosfor kalsiyumdan zengin temel yiyecekler olan, meyve sebzeler, tahıl, süt, et, balık, ve yumurta alınmalıdır.

 Diş kaybının sebebi dişlerin çürümesidir:
Hamilelikte diş kaybının sebebi hamileliğin kendisi değil, çürüktür. Çürümenin nedeni şunlardır: 

• Anne hamilelik döneminde tatlıya, abur cubura aşırı istek gösterir. Bunları yedikten sonra fırçalama ihmal edilir.
• İlk aylardaki kusmalar sebebiyle anne ağız bakımına gerekli ilgiyi gösteremez.
• Gebelik hormonları etkisiyle dişetleri sürekli kanayan anne fırçalamaktan kaçınır.

 Dişlerin üzerinde biriken yiyecek artıklarını mikroorganizmalar(bakteri plağı) varlıklarını sürdürmek için parçalarlar. Bu esnada güçlü bir asit oluşur. Asit ortam normale dönmezse dişlerde çürük oluşmaya başlar. Normalde asit ortam kendiliğinden normale döner. Ancak gün içinde sürekli atıştırma halinde olursak nötrleşme meydana gelmez. Acıktığımız zaman şekerli gıdalardan çok meyve,sebze, peynir gibi daha az zararlı gıdalar tüketmeliyiz.
Şeker mümkün olduğu kadar alınmamalıdır(özellikle öğün aralarında).Dişlerin arasında yapışkan artıklar bırakan bisküvi,çikolata vb. den uzak durulmalıdır. Bunlar yüksek çürük yapma potansiyeline sahiptir ve yedikten sonra temizlenmesi zordur. Mutlaka fırçalamak gerekir. Aksi taktirde 30 dakika içinde dişlerde asit oluşumu sonucunda dişlerde çürüme başlayacaktır.
Diş etlerimiz de benzer şekilde plaktan etkilenir. Hamilelik sırasında değişen hormon dengelerinin de etkisiyle, kolay kanayan hassas bir hal alırlar. Bu duruma hamilelik gingivitisi denir. İlerlerse  dişlerde sallanma ve kayıp olur.

 Diş bakımı:
Diş çürüklerini ve dişeti hastalıklarını önlemek için günde iki kez üç dakika ile dişlerinizi fırçalamanız gerekmektedir. Gargaların kullanılması da fırçalamaya ek uygulamadır. Diş fırçalama için ağız hijyeni bölümüne bakınız.
Mutlaka diş hekiminize kontrole gidip görüşmeniz gereklidir. Düzenli kontrole gitmeniz,diş temizliği yaptırmanız, hamilelik süresince kötü sürprizleri önleyecektir.
Diş hekiminiz size ve bebeğinize zarar gelmeyecek şekilde tedavileri planlar ve gerektiğinde doktorunuzla görüşerek uygular.

 Bakımın bebek için önemi:
Ağız bakımı sadece sizin için  değil bebek için de oldukça önemlidir. Yapılan çalışmalar dişetlerinde ileri derecede sorun yaşayan annelerin erken doğum yapma risklerinin diğerlerine göre yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Erken doğuma neden ise ‘fusobacterium nucleatum’ bakterisinin olduğu,ağız ortamından dişeti iltihabı ,dişeti yaralanmasıyla kana karıştığı plasenta ve amnion sıvısına geçtiği bildirilmiştir.

 Hamilelikte diş tedavisi yapılır mı?
Hamilelikte bebeğin organ gelişim evresi olan ilk 3 ay diş tedavisinden kaçınılmalıdır. Gereksiz müdahaleler düşüğe sebep olabilir. Bekleyemeyecek ağrılı acil bir durumda çekim kanal tedavisi gibi müdahaleler bebeğe zarar vermeyen ilaçlarla ertelenir. Tedaviler ikinci üç aylık dönemde yapılmalıdır. Diş çekimi, dolgular, kanal tedavileri için en uygun dönemdir. Son üç  ayda ise diş koltuğunda annenin uzun süre oturması zordur. Doğum yaklaşmıştır. Acil tedaviler dışında diş hekimi müdahale etmeyecektir.
Hamileliğin ikinci üç ayında yapılan tedavilerde lokal anestezi uygulanmasında herhangi bir yan etki görülmemiştir. Dental lokal anestezi (dişi uyuşturmak için kullandığımız iğne kullanarak yapılan uygulamadır.)  altında hasta ağrı duymayacak ve daha az stres yaşayacaktır. Hamilelerde stres oluşumu istenmeyen bir durumdur. Antibiyotik özellikle penisilin ve türevlerinin kullanımı açısından bir problem yoktur. Tetrasiklin grubu antibiyotikler annelerde kullanılmaz. Kullanılırsa bebeğin dişlerinde kalıcı renklenmeler oluşacaktır. Ağrı kesici konusunda kesinlikle üretici firmanın önerilerine uyulmalıdır. Hamilelikte diş röntgen filmi çekilmemelidir.